Urnen en crematies door de jaren heen (Nederland)

Crematie is al zo oud als de mensheid zelf. Duizenden jaren v. Chr was crematie vanzelfsprekend in de grootste delen van Europa. In het late bronzentijdperk is er zelfs een urnenveldencultuur ontstaan, waarin overledenen werden gecremeerd en in aardewerk - of rivierklei urnen werden begraven. Elke urn werd individueel afgescheiden door er een laag heuveltje op aan te brengen. Ook groef men er vaak een kringgreppel omheen (ook wel kringsloot genoemd, een soort grachtje) dat  nog vaak goed te herkennen is. Vooral in het gebied rond de Kempen (groot gedeelte in het oosten van Vlaanderen en het zuiden van Nederland) zijn tientallen van dit soort urnenvelden gevonden. De Romeinen gebruikten ook urnen als laatste rustplek voor hun geliefden. De Romeinse urnen tonen veel overeenkomsten met de hedendaagse urnen.

Na de Romeinse heerschappij, regeerden  er verschillende Germaanse volkeren over Nederland. Deze Germaanse stammen cremeerden hun doden en begroeven ze in urnen. In heel Europa vond er in deze tijd een ontwikkeling plaats; de Europeanen stapten massaal over op het Christendom. Een zeer groot deel van Europa werd bekeerd tot het Christendom en deze nieuwe gelovigen gaven de voorkeur aan begraven. Dit had alles te maken met de herrijzenis van Christus. Na het Germaanse tijdperk werd West-Europa ingenomen door Karel de Grote en deze verbood de katholieke koningen elke vorm van crematie.

Pas na de negentiende eeuw begon het verlangen naar crematies weer wat op te leven. Er is zelfs in het jaar 1874 een vereniging opgericht die als doel had het cremeren legaal te maken. Zij kregen hulp van verschillende geleerden en volgens hen was cremeren veel hygiënischer en bespaarde het veel ruimte in het dichtbevolkte Nederland. In 1913 was het eindelijk zo ver en opende het eerste crematorium in Nederland zijn deuren. Het cremeren was destijds nog wel illegaal, maar toch werd in het jaar 1914 de eerste Nederlander gecremeerd in een Nederlands crematorium. Het cremeren van overledenen gebeurde wel in de omringende landen waar cremeren legaal was.

40 jaar na de eerste crematie werd cremeren ook in Nederland legaal. De kerk veranderde haar mening over dit standpunt. Zij besloot in 1963 dat het niet langer verboden was om je als katholiek  te laten cremeren. Ook de protestantse kerken respecteerden inmiddels de keus voor crematie. Het cremeren in Nederland groeide explosief en steeds meer crematoria openden hun deuren. In 2003 werd er in Nederland voor het eerst meer mensen gecremeerd dan begraven.

Gezien de globalisering, de veranderde mening van de kerk, de relatief hoge kosten van grafrechten en de veranderende kijk op gedenken kiezen steeds meer mensen voor cremeren. De as die vrijkomt bij de crematie wordt steeds meer meegenomen naar huis zodat men op een later tijdstip een keuze maakt om de as of een gedeelte hiervan veelal in een gepersonaliseerde urn of een op maat gemaakt assieraad te plaatsen. Tevens kiezen mensen ervoor om de as op een speciale plek te verstrooien. Begraafplaatsen spelen in op deze trend en kiezen er steeds meer voor om naast de grafmonumenten, urnenmonumenten en columbaria te plaatsen waarin de urn geplaatst kan worden. Cremeren in Nederland en België zal naar verwachting toenemen tot 70%.